Kuzey'e Veda

Acikcasi biryerleri begenemek Amritsar sonrasi cok da kolay degil.  Hindistan cok ama cok buyuk oldugu ve yillarca gezsen her yeri gormen mumkun olmadigi icin genelde Pirillar’in kitabini takip ederek rotami belirliyorum. Daha once gidilmis ve ispatli noktalar (sirt cantali mantigi ile elbette) guvenli ve ayrica riske girip butcemi asasim da yok. Ustune ustluk Piril ve Sinan ile ayni kafada olunca tercih yaparken kitabi baz almak iyi bir tercih..

Aslinda Amritsar’da gonlume Dhamsala’ya gitmek dusmustu (Sinan’in da onerisi ile) ama Haridwar (rishikesh) ve Jaipur tren biletlerimi Delhi’de halletigim icin rotam kuzey doguya kaymisti bile. Bir de Delhi’de basimin etini yiyen Avustralyali hatun da ayni gunde Dhamsala’ya cikiyordu (Amritsar koguslarinda da karsilastik evet) ve kendisine bir gun daha tahammul gucu kendimde bulamadigimdan orjinal plana sadik kalmaya karar verdim. Yoksa 20-30 liralik tren biletleri vazgecilmeyecek rakamlar degildi. Gerci simdi Dalai Lama ve rahiplerini iskaladigima uzulmuyor degilim. Bir dahaki sefere artik J

Rishikesh - Haridwar

Eger yogadir, ayverdiktir, chakradir filan ilgilenmiyorsaniz Rishikesh cok da ugranilacak bir yer degil. Tekrar yola cikacak olsam rotama eklemem herhalde (ozellikle de ters bir yerde olmasi dolayisi ile).

Bir kere ulasim zor. 3 vesait degistirmeden huzurlu topraklara ulasmak mumkun degil (tabi benim gibi butce derdiniz varsa. Aksi taktirde bir tuktuk’a atlayip 250-300 R’ye Pasa pasa gitmek de mumkun). Haridwar’a tren-otobus ile gidip oradan lokal otobus ile (30 R) Rishikesh’e ulasmak (20 km) yol calismalari sebebi ile 1 saati geciyor. Rishikesh otobus garina sirtinizi verip sola dogru yururseniz 10 dakika sonar kesistiginiz yoldan 5 R’ye (10 diyorlar ama 5) paylasimli tuktuka atlar (bildigin dolmus mantigi)  1 dakikaya merkeze varirsiniz.

Rishikesh, Ganj’in iki yakasinda, birbirlerinden yurume mesafesi yarim saat uzakta iki metal koprununun ayirdigi bir meditasyon merkezi. Ganj, kaynagina 80-90 km uzakta oldugu icin hic goremeyeceginiz kadar temiz. Uzerinde rafting yapiliyor. Benim bile giresim geldi. Gayet temiz ve ciplak ayakla yurunen, sakin bir kumsali var. millet oturup meditasyon yapiyor.

Turiste alisik ve yapiskan olmayan marketi gecince cok fazla guest house secenegi var. Ben yine kusursuz tercihlerle en guzel gozukenine kapagi atip (250 R hem de) gece perdenin arkasinda cam olmadigini farkedinceye kadar dondum. Bildigin camsiz oda satmis adamlar :)

Sokaklarda adim basi bir Ashram ve yoga merkezi, hic olmadi masaj salonu var (mutlu sonlu olanlardan degil, turk erkeleri bosuna ugramasinlar). Rishikesh’i meshur eden Beatles uyelerinin geldigi Ahram artik kapali, ama gidip gormek mumkun. Kaali ve bakimsiz olmasina ragmen etraftaki en guzel mekan onlarinkiydi.

Bu arada sunu soylemek lazim, Hindistan’da heykel sanati oldukca gelismis durumda. Trende ya da otobuste ilerlerken olur olmaz yerlerde, tepelerde filan kocaman heykeller cikiyor karsiniza. 

Ama bunun uc noktasi su ana kadar Rishikesh. Haridwar’da (abartmamaya calisiyorum, daha fazla alabilir) 15 metre yuksekliginde, 7-8 metre eninde devasa bir Shiva heykeli karsiliyor ziyaretcileri. Rishikesh ashramlarinda da muazzam guzellikte ve oldukca buyuk, detayli heykeller cikiyor karsiniza.

Buraya yoga icin gelmis olsam kendimi cennette hissederdim ama hic ilgimi cekmedigi ve derslere devam edecek zamanlamaya sahip olmadigim icin hic bir kapidan girmedim. Dedigim gibi, benlik degil. Ama sakin, huzurlu (Hindistan ve bu sifatlar pek uymuyor farkindayim) ve ilgili olana cok secenek sundugu kesin..

Jaipur 

Sonraki adim Rajistan’in baskenti Jaipur. Binalarda kullanilan taslarin rengi sebebi ile “penbe” sehir olarak da aniliyor. Sua ana kadar uzak ara kaldigim en temiz ve duzgun iletisim kurulan guest house’u da burada buldum. “Chit-Chat” icin (500 R. biraz fazla ama deger) Trip advisor’a girip yorum bile yazdim  sabahin 4’unde kapilarini calmama ragmen (evet tren o zaman vardi) guleryuzle karsilanmak oldukca degerli. Hindistan gezerken isik alan ve pencereli bir oda, temiz carsaflar, sicak su akan bir dus ve wifi bilesenlerinin ne kadar zor oldugunu bir bilseniz.. hem de tren garina cok yakin.. bu sayede sabah erkenden kalkip Jodhpur biletimi de halletttim.

Ardindan yine gardaki ofisten devletin organize ettigi bir sightseeing turu satin aldim (350 R. oldukca iyi bir fiyat sayilir. Tuktuk sadece Amber Fort icin o kadar para istiyor. Ingilizce mi hintce mi konustugu Hintliler tarafindan da anlasilmayan, kovboy sapkali karikatur bir rehber amca tarafindan otobusle tum gun, onemli her noktaya ugradik. Eger yalnizsaniz (tuktuku paylasmiyorsaniz ve butce derdiniz varsa bu tur iyi bir secim olur. Cunku sehir buyuk ve bazi onemli yerler sehir disinda.

Jantar Mantar, gezilen yerler icinde kisisel olarak ozellikle ilgimi cekti. Gokyuzunu anlamak ve gozlemleri formule etmek icin (evet buna astronomi diyoruz biliyorum) insanoglunun gecirdigi evrimi, merakini, cesaretini, israrini bu genis parkta gormek mumkun. Devasa boyuttaki gozlem araclarina baktikca, bunlari tasarlayan zihinlere daha da hayran oluyor insan. 

Onlarin bu merakinin bizleri sirtinda tasiyip yuzyillarca ileri goturdugunu izlemek muthis. Sanirim siyah sutuna dokunan maymun ile en dogru yere parmak basmis Kubrik amca..

Hindu, musluman ve hiristiyan inananlarin ayni anda ibadet etmelerine imkan taniyan bembeyaz tapinak da ayrica cok ozeldi (rehberden anladigim kadari ile dunyada tekmis).

Sehirde guzel cok yer var ama Hindistan’da gordugum en etkileyici bir kac yerden biriyle, “Amber Fort” ile hem turu hem de gunu kapatmak oldukca keyifli oldu. Sadece sabahlari 2 saat izin verilen fil uzerinde turistik cikis haricinde saraya tabanvay ya da tikis tikis binilen ve 30 R odenilen cipler ile de ulasmak mumkun.

Saray kale karisimi mekanin ici cok ince dusunulmus detaylarla bezeli (daha once bahsettigim igibi disi guzel ici bos olanlardan degil). Alan, ic ice gecmis avlular butunu. Merdivenleri ve kapilari asip farkli ve daha yuksek avlulara ciktiginizda, karsilastiginiz guzellikler hep surpriz yapiyor gozlerinize..

Mum alevinde gunduz vakti de yildialar gibi parlasin diye kucucuk camlardan insa edilen etkileyici tavanlar, kralicenin penceresinideki vitray sekillerin birebir kopyalandigi bahce peysajlari, kadinlarin etrafa gozukmeden ayaklarini serinletmeleri icin zarif su kanalari, gece isiklandirmasi ve kucuk golundeki yazlik “kacamak” mekani.. Hindistan’da ilk kez bu kadar ince dusunulmus bir yapi ile karsilastim. Ve bu zerafet ister istemez insani etkiliyor. Bu kitanin mutlaklari arasina girecek bir yer “Amber Fort”..

Pushkar

Jaipur’daki ikinci gunumde, guest house’un sahibinin onerisine uyup gunubirligine Pushkar’a gittim. Tabi yine local otobus ile J 3 saat suren yol icin 150 R odemeniz lazim. Once Ajmer’e, oradan da baska bir otobus ile (10 R) Pushkar’a variyorsunuz ve bu yaklasik yarim saat suruyor. Ajmer buyuk bir gol etrafina kurulu, su goren her toplumda oldugu gibi belli medeniyet seviyesinde bir sehir. Daha girisindeki Vespa dukkani (ki her yer sadece Hero Honda olan bir memlekette) ile cok sey anlatiyor zaten.

Pushkar’da ayni sekilde ama cok daha kucuk bir gol etrafina kurulu, etrafi 1000 (yaziyla bin) tapinak ile cevrili bir ibadet ve hac kasabasi. Tum golu yuruyerek yarim saatte dolasmak mumkun. 

Ayrica gordugum en guzel ve renkli pazar da burada..bir de ayni oranda huysuz saticilari var.. Kasim’da gerceklesen “Camel Fair” ana gecim ve kaziklama donemleri oldugundan, alisveris yapmayan turiste haliyle ters davrandiklari oluyor. Yine yerli halkin soyledigine gore deve festivalinin hemen oncesi ve sonrasinda konaklama dahil fiyatlar 3-4 katina cikiyormus. Festivale binlerce parali turistin geldigini dusunecek olursak, sezonluk paralarini neredeyse 1 ayda cikariyorlar demektir.

Ayrica para koparmak icin turistleri “kucak”layan rahipler, sizi gol kenarina goturup bir bileklik takma sozu ile dua etmenizi ve adaklar adamaniza vesile olacak, karsiliginda da euro, pound ve dolar uzerinden bagis isteyecekler (acik secik para birimi ile tercih yapiyor adamlar). Keyif sizin, ben hastos diyerek seramoni sonrasi (cunku bedava oldugunu defalarca belirtmelerine ragmen) rahibi yalanlari ile bas basa biraktim..

Kasabanin hemen arkasinda col basliyor. Merkezden yaklasik 10 dakika yurume mesafesinde. 

Henuz erken tarihler olmasina ragmen yine de develer gelmeye, cadirlar kurulmaya baslamis. Esas cumbus 3 Kasim Divali sonrasi olacakmis. Isik festivali kutlandiktan sonra’ festival baslangici olan ayin 9’una kadar buralarda igne atsan yere dusmez diyorlar. Ben ise 31 Ekim itibari ile buradayim ve 9 gun daha bu eyalette zaman gecirmemek mumkun degil. Yoksa festival acilisinda burada olup deve yarislarini seyretmek bambaska bir deneyim oluacakti. Yine “bir dahaki sefere” demek lazim galiba :) Insanin bu kitaya ayak basinca bir sekilde ozlememesi mumkun degil sanirim, ve bir yolunu bulup geri gelmemesi..

Jodhpur

Jodhpur Hindistan’da simdiye kadar sikildigim tek sehir oldu diyebilirim.Zaten kucucuk sehri 1.5 saatte yuruyerek hayatin aktigi saat kulesi ve etrafini dolasmak mumkun.

Genelde baharat satildigi icin pazari cok dolu ama bir o kaadar bos geldi. Dogru duzgun internet café ya da komurle calismayanini bulmak mumkun degil. Altyapi ilk kez yine burada yavas. Komik ama o kadar gezip sokak saticilarinda “cay” icecek bir yer bulamadim, hem de Divali coskusuna ragmen. Bu ne bicim Hindistan ulan. Normalde sokaklarda yan yana 3-4 tane olurlar ve secim yapamazsin, burada bir tane bile yok.. Jodhpur da mavi sehir diye aniliyor. Sebebi de duvarlarinin maviye boyanmis olmasi. Kalesine cikinca da guzel bir goruntu sunuyorlar. Ama bu tip binalar (eski jodhpur denebilir) hem cok az, hem de bir cogunun sadece kaleye bakan kisimlari boyali. Eski gelenek fazla turistik bir hal almis. Dolayisi ile hissiyat pek hos degil.

Yine de 10 R karsiligi yerel minibus ile gidilen Mandora Bahceleri oldukca guzeldi. Icerisindeki tapinak mimarisini ileride Hampi’de ziyadesi ile gormeyi umuyorum ama guneyden once buralarda karsilasmak cok hos bir tesaduf oldu. 

Sonucta ikinci gun yapacak bir sey bulamayip fenaliklar gecirdigim bu sehri kimseye tavsiye etmem. Gecerken ugramaniza bile gerek yok bence. Illa gelecekseniz, tum sehirde oldugu gibi nefis bir terasi ve kale manzarasi olan Sarvar (350 R) ya da Tuk-tuk Café’yi tavsiye ederim..

Udapiur

Keyisiz Jodhpur sonrasi ilk otobus yolculugum ile Udaipur’a gectim. Divali sebebi ile tren ya da otobuste yer bulmak namumkun. O yuzden pahali olmasina ve sadece 5 saat sureecek olamsina ragmen en pahalisindan bir Volvo otobus ile yol yapmak zorunda kaldim. Havalandirma sabahin 6’sinda bile sonuna kadar acik olunca usuttu haliyle ama kisa sure sonra kistilar da herkes rahat etti. Yoksa ben de Pirillar’in kotu deneyimleri ile karsilasacaktim. Gerci daha onumde uzun bir Guney var ve yasama ihtimalim hic de az degil..

Udaipur’a Divali gunu indim (3 Kasim). Tren ve otobus istasyonlari sadece birbirine yakin, sehre uzaklar. Bende tuktuk alerjisi ve parayi cepte tutma cabasi oldugu icin (o 100-150 R ile 3 ogun karnimi doyuruyorum da)cantayla 40 dakika yuruyup, bolca tariff alarak merkezi buldum. Ama festival sebebi ile burasi da em pahali hem de yer yok. Yine de sansa ve bikip usanmadan sorarak gayet temiz bir aile pansiyonuna (Girdwar Niwas -  400 R) cantayi attim.

Sehir kanallar ve kopruler ile donatilmis. Pichola golunun etrafindaki sehirde bir kac adacik ve bazilarinda da sarayciklar var (ve evet, bunlarda kalinabiliyor. Sicak suya alerjim oldugu icin tercih etmedim, yoksa cuzdanim ile alakali degil).

Genel izlenimim icinden sular akan, nehirler gecen ve birbirlerine koprulerle baglanan buyukce bir Kas izlenimi verdigi.. cok sakin (tum divali senliklerine ragmen) bir havasi var. Insani guzel, tum sokaklari ile net olarak huzurlu bir dunya vaad ediyor. Ara sokaklara dalinca bir sekilde karsiniza su mutlaka cikiyor.insan Jodhpur’da iki gun heba edip burada buraya 1 gun ayirmaya uzuluyor haliyle. Sevgilinle sokaklarinda kaybolacagin, gece koprulerinden ve teraslarin uzerinden sehri seyredecegin,sessiz ve keyifli bir cografya burasi..

Ve Divali.. zaten Hindistan’i ziyaret etmenin en guzel guzel tarihleri Ekim ve Kasim sanirim. Gelmisken de ayarlayip bir sekilde bu festivali gormeden ayrilmamak lazim.. hangi sehir oldugu cok onemli degil desem yalan olur. Hepsi keyiflidir tabi ama ornegin Delhio, Jaipur gibi buyuk sehirler ve sansa benim de tecrube ettigim Udaipur gibi yerler dogru tercihler olacaktir. Festival zamani her yer ledler ile binalarin dikine olacak sekilde rengarenk isiklandiriliyor. Goldeki ve kanaldaki tum binalarin boyle oldugunu ve sudaki yansimalarini da katarsaniz renk ve gorsel cumbusu az da olsa tahmin edersiniz belki..Yerden firlatilan renkli fuzeler ve otellerin govde gosterisi yaptigi havai fisekler ile gorsellik tarifsiz oluyor. 

Festivalin bir de eglence kismi var. coluk cocuk basta olmak uzere hemen herkes sokak aralarinda maytap patlatiyor. Deli gibi ses cikaran (ozellikle dar sokaklarda) bu kulaga zarar oyunvaklar gece yarisindan sonra bile sehrin dort bir yanindan yankilandi. Basta polis alerjisi sebebi ile tum o sesler ve ardindan cikan duman insana eski tecrubeleri hatirlatmiyor degil tabi :) Tum capulculara selam olsun..

Ozellikle de turist goren cocuklar saklanip pusu kurduklarindan en cok memleketin yabancilari zarar goruyor bu eglenceden ama sikayet ettigim de soylenemez.. ve bu festival icin hic de ucuz olmayan o patlayicilar ve fisekleri nasil bol kullandiklarini, bu fakir insanlarin her bir degerli rupilerini buraya harcadiklarini gorunce bir kez daha seviyorsun bu memleketi. O kadar naïf ve maddiyattan uzaklar ki..

Bizim bayramdan bayrama yikanma espirimiz Hindistan’da gercege donusuyor bu arada. Herkes pur-i pak, yepyeni ve utulu kiyafetlerini giymis, sokaklarda arz-I endam ediyorlar. Bu insanlari bir kez daha bu kadar hijyenik gormek icin 1 sene beklemek lazim sanirim :)

                       

Hindistan’da unutulmaz diyecegim yerlerden biri oldu Udaipur, bir kenara yazin.. 

Buradan sonra Mumbai ve sicaklar basliyor..